Sabit getiri karşılığında bir işletmeye yatırım yapmak helal mi?
Kâr, sorumluluğu üstlenmekle meşrulaşır. İşletme kazansın ya da kaybetsin sabit bir tutar alan bir yatırımcı, kâğıt üzerinde ne denirse densin, faizle para ödünç vermiştir. Gerçek kârdan kararlaştırılmış bir pay alan ve zararı üstlenen bir yatırımcı bir ortaktır.
Rehber
Yatırımcı karşılığında ne alıyor?
- Sabit faiz, işletme başarılı olsun ya da başarısız olsun geri ödenirHaram · Riba · Hadis 5Para, yatırımcı hiçbir risk üstlenmeden daha fazla para olarak geri döner. Sonuçtan bağımsız olarak nakit üzerinde garanti edilen bir getiri ribadır. Bu, yatırım kılığına girmiş faizli bir para borcudur.
- Gerçek kârdan bir pay, ve işletme başarısız olursa parasını kaybederHelal · Ortaklık · Hadis 4 ve 5Yatırımcıya gerçek kârdan ödeme yapılır ve başarısızlık durumunda zararı üstlenir. Kâr, sorumluluğu üstlenerek meşrulaşır, ve paylaşım baştan bir kâr payı olarak belirlenir, asla sabit bir tutar ya da yatırılan paranın bir yüzdesi olarak değil.Helal biçimi: kâr paylaşımı (Mudâraba) ya da ortaklık (Müşareke), işletmenin kendisinin caiz olması şartıyla.Diğer görüşler: Maliki ve Şafii mezhepleri, her ortağın kâr payının sermayedeki payıyla eşleşmesini şart koşar. Hanefi ve Hanbeli hukuku başka bir kararlaştırılmış orana izin verir, ama Hanefi’de sermaye koyup çalışmayan bir ortak, sermaye payından fazlasını alamaz.
- Mülkiyette bir pay (öz sermaye), maliyetinden geri satın alma vaadi olmadanHelal · Öz sermaye · Hadis 5Gerçek bir pay satın alır ve işletmeyle birlikte yükselir ya da düşer. Parasının geri satın alınması garanti edilmediği için, bu gizli bir borç değil, gerçek bir ortaklıktır.Helal biçimi: öz sermaye ortaklığı (Müşareke), işletmenin kendisinin caiz olması şartıyla.
Sıkça sorulan sorular
Kâr payı, sermaye payından farklı olabilir mi?
Hanefi ve Hanbeli mezheplerinde evet, kararlaştırılan herhangi bir oran, yalnızca Hanefi’de çalışmayan bir ortağın sermaye payından fazlasını alamaması dışında. Maliki ve Şafii mezhepleri, her ortağın kâr payının sermaye payıyla eşleşmesini şart koşar.
Bir yatırımcıya en azından sermayesini geri alacağını garanti edebilir miyim?
Hayır. Sermayenin garantili bir geri dönüşü, yatırımı bir borca çevirir, ve üzerindeki her kâr faiz olur. Üçüncü bir taraf gönüllü olarak garanti verebilir, ama çalışan ortak veremez.
Bir arkadaşın dükkânından sabit aylık bir “kâr payı” helal mi?
Dükkânın sonuçlarından bağımsız olarak sabitse değil. Sonradan mutabık kalınan, gerçek bir kâr payına karşı bir avans olan aylık bir ödeme ise olabilir.
İşletmenin kendisinin helal olması şart mı?
Evet. Alkol, kumar ya da faiz satan bir işletmede kâr paylaşımı, yapı yüzünden helal olmaz.
İlgili sorular
Tüm sorularRiba konusunda dört mezhep
Bu rehber, günümüzde Müftü Takî Usmânî ve AAOIFI standartları tarafından uygulanan Hanefi mezhebini takip eder. Notlar, Maliki, Şafii ya da Hanbeli mezheplerinin nerede farklı olduğunu belirtir. Riba konusunda dört mezhep →